Profilaktyka

Profilaktyka

Program Badań Przesiewowych raka jelita grubego (PBP) jest zadaniem Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych. W ramach PBP od 2000 roku wykonywana jest bezpłatna profilaktyczna kolonoskopia.

Celem PBP jest zmniejszenie liczby zachorowań i zgonów z powodu raka jelita grubego.

Rak jelita grubego jest drugim najczęstszym nowotworem złośliwym w Polsce. Każdego roku rozpoznaje się ponad 18 000 nowych przypadków.

Nowotwór jelita grubego rozwija się ze zmian łagodnych – tak zwanych polipów.
Taka przemiana trwa najczęściej kilkanaście lat. Poddając się badaniu odpowiednio wcześnie i usuwając polipy można zapobiec rozwojowi groźnej choroby. Wcześnie wykryty rak jest również bardzo często wyleczalny.
Ani polipy, ani rak we wczesnym stadium zazwyczaj nie powodują objawów. Istotą profilaktycznej kolonoskopii jest odnalezienie tych właśnie bezobjawowych jeszcze zmian
i o ile to możliwe, ich usunięcie.

Profilaktyka w tym zakresie pozwala zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka jelita grubego nawet o 60-90%.

Kryteria udziału w programie:

  • Wszystkie osoby w wieku 50 – 65 lat bez objawów takich jak krwawienie z przewodu pokarmowego, biegunka lub zaparcie które pojawiło się w ciągu ostatnich kilku miesięcy, a którego przyczyna nie jest znana, a także chudnięcie lub anemia bez znanej przyczyny.
  • Osoby w wieku 40-49 lat bez objawów raka jelita grubego, które miały w rodzinie przynajmniej jednego krewnego pierwszego stopnia (rodzice, rodzeństwo, dzieci) z rakiem jelita grubego.
  • Osoby w wieku 25-49 lat z rodziny z zespołem Lyncha. W tej grupie osób konieczne jest potwierdzenie rozpoznania przynależności do rodziny z zespołem Lyncha z poradni genetycznej na podstawie spełnienia tzw. kryteriów amsterdamskich i ewentualnego badania genetycznego. W ramach Programu Badań Przesiewowych można wykonać tylko pierwsze badanie.
    osoby w wieku 20-49 lat pochodzące z rodziny z zespołem polipowatości rodzinnej gruczolakowatej – FAP.
    W tym przypadku konieczne jest skierowanie (potwierdzenie) z Poradni Genetycznej. W ramach Programu Badań Przesiewowych można wykonać tylko pierwsze badanie.

Przeciwwskazaniem do wykonania kolonoskopii przesiewowej jest zawał serca przebyty w ciągu ostatnich 3 miesięcy, ostra niewydolność krążeniowa lub oddechowa oraz ostra choroba zapalna jelit. W przypadku ciężkich chorób przewlekłych, a także jakichkolwiek wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem prowadzącym.
Choroby o które pytamy w formularzu nie są przeciwwskazaniem do kolonoskopii. Informacja o nich pozwala na zaplanowanie bezpiecznego i komfortowego badania. Także lekarz przeprowadzający badanie będzie – w razie potrzeby i wątpliwości zadawał pytania dotyczące przebytych chorób, tak aby badanie było dla Państwa bezpieczne.


Dokumenty dla Pacjenta

  • ANKIETA PRZED KOLONOSKOPIĄ (PBP-OP) – pobierz
  • INFORMACJE DOTYCZĄCE BEZPIECZEŃSTWA DANYCH OSOBOWYCH w Programie Badań Przesiewowych raka jelita grubego (PBP) – pobierz

Dokładnie obejrzenie jelita od środka wymaga perfekcyjnego oczyszczenia go z resztek pokarmowych. Osiąga się to stosując odpowiedni lek przygotowany i zastosowany zgodnie z instrukcją. Prawidłową reakcją na preparat będą częste wypróżnienia, pod koniec treścią płynną, klarowną, o zabarwieniu żółtym. Jeśli stosuje się przygotowanie podzielone na dwie porcje (wieczorem i rano), w drugim dniu przygotowania wypróżnienia są mniej intensywne i trwają krócej niż w pierwszym dniu.

Istnieje kilka dostępnych w Polsce preparatów służących do oczyszczenia jelita. W Programie Badań Przesiewowych wykorzystujemy najlepiej poznany i stosowany od wielu lat preparat glikolu politylenowego Fortrans.

  • INSTRUKCJA PRZYGOTOWANIA DO KOLONOSKOPII Fortranspobierz